rock,punk
In nomine Magni Dei Nostri Say-Tan...
Rock, 20. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmış, genellikle elektro gitar, bas gitar ve bateri gibi enstrümanlarla beraber vokal melodi taşıyan popüler müzik formudur. Organ ve piyano gibi klavyeli enstrümanlara da rock'ta sıkça rastlanılabilir. Saksafon gibi üflemeli çalgılar rock'ın ilk hallerinde oldukça sık kullanılmış olsa da yeni rock türlerinde nadiren görülürler. Rock tanımı oldukça genel bir tanımdır ve de sınırları kesin bir şekilde belirlenmemiştir. Birçok türü vardır ama en tepede iki tür vardır. Bunlar hard rock ve nu-metal dır. Hard Rock; karanlık, sert ve geneli ölümü ya da kötü şeyleri anlatan tarzdır. Hard rockçılar siyahı benimsemişlerdir. Siyah onlar için vazgeçilmezdir. Kısaca siyah hard rock'ın rengidir diyebiliriz. Nu-Metal ise daha çok metal ve rap müziklerinin karışımından oluşmuştur.Nu-Metai'i metalden ayıran en büyük özellik diğer metal grupları kadar sert ve net şarkı sözleri bulunmaması ve zenginlik kaygısı içermeyen enstruman kullanımıdır. Hard rock'ın belirli müzik grupları: Van Halen, Deep Purple, Guns N' Roses. Nu-Metal'in belirli müzik grupları: Linkin Park, Korn, Limp Bizkit'dir.
Rock'ın oluşumunda rock and roll ve rockabilly gibi müzik türleri önemli rol oynamışlardır. İngiliz rock'ının 1960larda gelişmesiyle "rock müzik" tanımı yaygınlaşmıştır. "İngiliz Fethi" olarak adlandırılan bir akımla, bu müzik tarzı tekrar Amerika'da yayıldı ve hatırı sayılır bir etkiyle uluslararası bir fenomen haline geldi. Rock günümüzde birçok türü altında barındırarak oldukça yaygın olarak dinlenen bir müzik türü haline gelmiştir.
Buraya kadar yer alan bölüm rock müzik tarzı ile ilgili bölümdür. Rock müziği tür olarak ele aldığımızda bunlardan çok çok daha kapsamlı olgular çıkar karşımıza. Öncelikle Rock müzik Blues adlı müzik türünden doğrudan olarak etkilenmiştir. Onun için Blues felsefesini incelemeden rock müzik felsefesi incelenemez. Blues'u icad eden siyahlar, beyazlardan gördüğü zulm karşısında sitemlerini üstü kapalı bir şekilde belirtmişlerdir. Bunu gittikçe geliştiren blues sanatçıları bu sitemin üzerindeki örtüyü yavaş yavaş kaldırmaya, müziklerini de aynı şekilde daha açık hale getirmeye başlamışlardır. O dönemlerde müzik aleti alamadıkları ve beyazların askerlerine ait müzik aletlerini kullandıklarını unutmamalıyız. Yukarıda adı geçen üflemeli çalgılar bu dönemlerden gelen bir alışkanlıktır. Sözlerin ve müziğin sitemi yansıtması artık gittikçe isyan boyutuna girmeye başladı. İşte böyle bir dönemde rock adını duyurmaya başladı. Caz dan etkilenen Blues artık Rock'ı doğurmuştu. Müzikte elektrogitarın kullanılmasının en büyük sebebi ise distortion adı verilen ses efektinin kulakları tırmalayıcı tınısının isyanı ve acıyı en iyi şekilde yansıttığının düşünülmesidir. Müzik ve sözler gittikçe sertleşmeye başladı. Bu durum hardrock'ı ortaya çıkarttı. Müzik artık sadece siyahların acılarını ve sitemleri anlatan ulusal bir yapıdan, bütün dünyayı ilgilendiren sorunlara ve siyasete karılan evrensel bir yapıya yol almaya başladı. Devam eden günlerde rock müzik muhalif yanının gittikçe kaybolduğunu düşünenler heavy metal çağını başlattı. Heavy metal ise gerek müzik tarzı bakımından, gerekse düşünceleri bakımından yüzlerce türe ayrılmaya başladı.
Esas olarak hepsi aynı yöne giderken farklı yollara sapıldı, fakat hepsinin kaynağında rock, rock'ın kaynağında blues, blues'un kaynağında caz, caz'ın kaynağında klasik müzik vardır.
Hard Rock Hakkında Bilgi
Hard rock, kökenleri 1960 başları garaj rock'ı ve psychedelic rock'a dayanan bir rock and roll tarzıdır. Elekro gitar, bas gitar ve davulların sert şekilde kullanılması tipik özelliğidir. Hard Rock terimi, genellikle punk rock, grunge, alternatif metal ve heavy metal gibi Pop rock radyo müziklerinden daha sert olan rock tarzlarını tek bir çatı altında toplayan ana kategorilerdendir.Ayrıca Blues Rock'tan türemiş bir müzik türüdür.Bazı Hard Rock grupları: AC/DC, Aerosmith, Bon Jovi, Breaking Benjamin, Cold, Crossfade, Deep Purple, Drowning Pool, Godsmack, Guns N' Roses, Kiss, Lordi, Lostprophets, Mech, Motörhead, Nickelback, Puddle Of Mudd, Saliva, Scars Of Life, Sevendust, Smiler, Stone Sour, System of a Down, Taproot, Trapt, Yuhu, Queen…
Alternative Rock Hakkında Bilgi
1970'lerin sonunda hard rock'a bir alternatif sunmak amacıyla ortaya çıkmıştır. Her ne kadar işleyişi hard rock'a benzetiliyorsa da akor ve ritimleri farklıdır. Dinleyiciye farklı bir armoni anlayışı sunar. Asıl Tabanı punk rock'tır. Progressive Rock, indie rock, brit pop, indie pop gibi birçok farklı müzik türünü içinde barındırır. İçinde birçok müzik türü barındırdığı için tek kültürün aksine çoğu kültüre uyum sağlar. Günümüzde en çok tercih edilen rock dalıdır. Alternatif Rock adına batıdaki en çok ses getiren grup Nirvana ülkemizde ise Mor ve Ötesi'dir.
Ülkemizde başlıca temsilcileri Mor ve Ötesi, Şebnem Ferah'tır.
Dünya'da ise Nirvana, R.E.M, İnflames, Placebo, Pixies, Oasis gibi gruplar örnek verilebilir.
Punk Rock Hakkında Bilgi
Punk Rock, kökenleri 1974 ve 1975 yıllarına, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'a dayanan ve kendisini Ramones, Sex Pistols, The Damned, ve The Clash gibi gruplarla kanıtlamış düzen karşıtı rock müzik hareketidir.
Punk terimi ise, punk rocka dayalı alt kültür için kullanılmaktadır. Bu alt kültür agresif gençlik, kendine özgü giyim tarzı, Punk İdeolojisi ve D.I.Y. (do it yourself-kendin yap) etiğini kapsamaktadır.
Punk; kültür, politika ve estetiği ile kurumsallaşmış sanat teorileri ve bunu yaratan topluma, toplumsal sisteme karşı doğmuş bir reddediştir. Punk, sanatçıyı devrimci olarak görür, geleneksel ve kalıplaşmış davranış ve yaşam biçimine karşı yıkıcı bir tavır geliştirir. Bireyin kişisel gelişimini yönlendiren, yaşam biçimini şekillendiren toplumsal organizmayı her şeyin suçlusu olarak görür ve saldırmaktan çekinmez. Punk'a göre her şey alt üst olmalıdır; aykırı, ayrıksı giyim tarzı, sanat ve gündelik yaşamda sınırlarını belirsizleştirilmesi, bilinçli kışkırtıcılık, kabul görmüş ve tekdüzeleşmiş yaşam biçiminin yeniden düzenlenmesi (ya da düzensizleştirilmesi) punk yaşam biçiminin devrimci taktikleridir.
Punk Showları
Punk konserleri, punk giyimi ve sanatı gibi yıkıcıdır. Değerlere yönelik birer saldırıdır. Punkın kışkırtıcılık politikasının bir parçası olan gruplar konser sırasında, seyircisi ile şiddet, yıkım gösterisi sergileriler. (Sahneye kusmak, tükürmek, havada uçuşan içki şişeleri, sandalyeler, grup dansı) Punkın bu sadomazoşist eğilimi aslında, punkın diğer tahripkâr unsurları gibi belli bir şeye dikkat çekmek üzere kullanılan bir şok taktiğiydi. Punklar toplumu nasıl gördüklerini anlatmak istiyorlardı: Anarşi istiyorlardı, yeni bir müzik tarzı geliştirmek ve bu müzik tarzının kaosunu paylaşmak, çoğaltmak istiyorlardı. Punk konserleri ekspresyonist performansı ile "şimdi ve burada"dır. (now-and-here) Ekspresyonizmin sembolü haline gelen Çığlık punkta hem şarkılarında hem de grafik tasarımlarında kendini gösteren bir motiftir: yüksek desibel seviyesi, izleyici ile grup arasında fiziksel ve duyusal etki punk konseri "yaşamaları" içindedir. O an'ın içinde yaşanılanlar zamandan ve mekândan soyutlanmış kaostur.
Punk Rockın gelişimi Amerika ile İngiltere arasındaki kültürel alışverişle hız kazanmıştı. Velvet Undergound, New York DolI ve Ramones gibi New York'lu gruplar, 1965'te başlayıp 1970'ler boyunca devam eden bir süreçte, bilinçli bir biçimde "sokak kültürünü" işlemiş ve geleceğe karamsar bakan yeni bir tür müzik üretmişlerdir. (Bu gruplar sadece punk rockın değil hard, heavy metal ve türevlerinin de doğuşunda da etkili olmuşlardır.)
"Punk" kelimesi
"Punk", "Punk Rock", "Punk Kültürü" tam da punkın istediği gibi açık bir biçimde tanımlanamamıştır. Punk; ilk çıkışı 1975'te belirli bir rock and roll türünü ve kendisi ile ilişkilendirilen gençlik alt kültürünü anlatmak için kullanılmaya başlansa da, 80'ler sonrası ticari rock müziğin türevlerini tanımlamak için kullanılmaya başlanmıştır. Punk 'underroundg rock', 'new wave', 'new music', 'street rock', 'power pop', 'avant-punk' ve 'hardcore' gibi terimlerle özdeşleşen anlamlarda da kullanılmıştır.
Punk sözcüğünün kökleri de bulanıktır. İngilizcede ilk olarak fahişe ile eşanlamlı olarak ortaya çıkar. Funk ve Wagnalls İngilizcenin Yeni Standart Sözlüğünde şöyle tanımlanır:
Çürümüş tahta, bitkisel kav, değersiz nesne, boş konuşma. Yumrukla yapılan saldın ya da darbe. Genç Haydut, hayta, serseri. Devrimcilik, Düzensizlik.
Bu sözcük tanımları bilgilendirici olsa da punkı tanımlamaz.
Türkiye'de punk-rock
2001 offspring konseri
Türkiye'de punk-rock yapan pek çok grup vardır. Çoğunlukla punk rock yapan gruplar ska, emo gibi tarzlara da kaymaktadır. Bunların arasında ana akım bir grup olan Athena'da vardır. Aynı zamanda Taksim punk sahnesi, Ankara punk sahnesi ve İzmir Punk sahnesi hareketlidir.
Önemli gruplardan biri Rashit'tir. En eski Türkçe punk rock gruplarından biridir. Geçen senelerde Rock'n Coke'a çıkması tepki toplamış da olsa kendine özgü bir hayran kitlesi vardır.
Kurban grubuda ikinci albümlerinde taşıdıkları punk ruhunu ortaya çıkarmışlardır. Yalan, yosma, hayvan gibi punk şarkıları Sert adlı ikinci albümlerinde yer almaktadır.
Daha sonra Kurban grubunun müzikal birlikteliğine verdiği 2 senelik arada grubun solist ve gitaristi Deniz Yılmaz Panik adlı punk grubuna bassör ve back vokalist (aslında solist sayılır. Albümün yarısında kendisi söylemiştir.) olarak katılır. Aynı zamanda grubun prodüktörlüğünüde üstlenir. Ve ortaya Almayan böyle olsun isimli bir punk albümü çıkar.
Türkiyede indie yapan tek grup olarak "The Revolters"'i örnek verebiliriz.
Ayrıca Bursa'lı bir grup olan Deli, ÖsYeMe isimli şarkısı ile oldukça ses getirmiştir. Devamında bu sükselerini İnleten nağmeler(blz) adlı progressive rock albümleriyle devam ettirmişlerdir. Günümüzde hala o eski sert punk duruşunu gösteren gruplarda mevcuttur Not Made in China, the A.Y.I.L.A.R, Hükmen Mağlup, Höst, Poster-iti, Dead Army Boots, Tampon bunların başlıcalarıdır. Bunun yanı sıra Deli Gömleği, Kâğıt Uçak, Dengesiz Herifler, Kilink, Sinek(Grup),Cemiyette Pişiyorum, Soygun, Rokoko, Allahsız Tosbağalar gibi daha pek çok grup Türkçe Punk Rock yapmaktadır.
Son yıllarda indie ve punk müziğin brit sonunda kaynaşmasıyla dünyada "guitar band" olarak anılan indie-punk gruplarının artışı ve başarısı Türkiye'ye geçte olsa yansımıştır. The Revolters,Well Behaved,Suitcase gibi gruplar hatırı sayılır bir dinleyici kitlesi elde etmişler ve dikkat çekmişlerdir.
Bazı Punk Grupları
Bu müzik tarzıyla özdeşleşen grup ismi ise 1976'da kurulan Sex Pistols'tur. 999, The Adverts, Alternative TV, Angelic Upstarts, Angels and Airwaves, Anonymous, Anti-Flag, Anti-Nowhere League, The Ataris, Atom and his Package, Avengers, Bad Brains, Bad Religion, Band of Susans, Black September, Black Flag, Bowling For Soup, Blitz, Buzzcocks, Cheese, CRASS, The Clash, Cockney Rejects, The Exploited, The Damned, Dead Boys, Dead Kennedys, The Derogatories, Dickies, Eater, Fall Out Boy, Flesh Eaters, Generation X, Germs, Gun Club, Nina Hagen, Heartbreakers, Hi-Standard, Richard Hell (& the Voidoids), The Jam, Living Things, Manic Street Preachers, My Chemical Romance, Masters Of The Backsides,MC5, Millencolin, The Misfits, New York Dolls, Nofx, Pagans, Patti Smith Band, Penetration, Radio Birdman, Ramones, Rancid, Rapists, The Rebels, Rocket from the Tomb, Ruts, The Saints, Screeching Weasel, Sex Pistols, Sex Telegramm, Sham 69,Stiff Little Fingers, Stiv Bators, The Queers, The Stooges, The Stranglers, Subway Sect, Tom Robinson Band, UK Subs, Ultravox, Undertones, Vennaskond, The Vibrators, Bowling For Soup, Weirdos, Wire, Woptime, X, X-Ray Spex, Stuka, Cemiyette Pişiyorum, Posteriti, Sokak Köpekleri, The Revolters, Crime, Not Made in China, Monoton Kokteyli, Sinek(Grup), Mokoko, Tales of Terror (grup
